Kunst- en vliegwerk

Gespannen als een veer schiet de man vooruit naar de vrijgekomen instapbalie, paspoort in de hand en telefoon op zak. Gisteren heeft hij zich als een hond laten wegsturen. Dat zal hem  niet wéér overkomen.

“Ik heb al online ingecheckt, maar nog niets uitgeprint,” is zijn openingszet. 

De blauwe vrouw achter het plexiglas ziet op haar scherm dat de man de vorige vlucht heeft gemist en is omgeboekt naar vandaag. Hij haast zich uit te leggen dat haar collega geen genoegen nam met de mededeling dat hij op de plaats van bestemming woonachtig is en daar al in maart twee keer het vaccin van een gerenommeerd merk heeft laten inspuiten. En dat hij bovendien in een PCR-test op de dag van vertrek náár Schiphol, ruim drie weken geleden, negatief bevonden was.

“Hebt u zich inmiddels wèl laten testen?” vraagt de vrouw met  stemverheffing en een blik op de popelende medereizigers … Lees het volledige stuk

Parel voor de zwijnen

Niet ver van Kralendijk, halverwege de baai en de oostkust, ligt een plantage van 5 ha te wachten op een doorstart na de crisis, maar het geduld raakt op. Een kwart eeuw lang werd hier een gewas verbouwd, dat al in de tijd van Cleopatra bekend stond als plant van de onsterfelijkheid en nu nog wereldwijd in de oren klinkt als een wondermiddel: Aloë Vera (AV). Een plant uit de leliefamilie, waarvan wel honderd soorten bestaan maar de Barbadensis (Miller) het meest gewild is. 

De plantage is het levenswerk van de van oorsprong Nederlandse farmacoloog en farmaceut Dr. Jaap G. Ensing, die via Sint Maarten en Curaçao op Bonaire belandde en hier kans zag om van wat hij nog altijd zijn ‘grote hobby’ noemt een compleet bedrijf (Onima) te maken. Zijn eerste oogstjaar was 1995 en op haar hoogtepunt kende de onderneming twee productielijnen: Natural Beauty (meer dan tien soorten … Lees het volledige stuk

Aanspraak

“De dokter, wat een verrassing!”

 Ik zit op een te kleine handdoek een onhandelbaar mandarijntje te pellen en pest de blèrende meeuwen boven mijn hoofd die duiken naar het oranje afval. 

Hoe gaat zoiets? Je bent in gedachten verzonken en toch houdt een of ander zintuig je omgeving in de gaten. Ik keek opzij en omhoog en toen ze met haar rechterhand een zonnebril afzette, wist ik wie ze was. De gespannen teugel in haar linkerhand leidde naar een grote bruine hond, die nu – op ooghoogte – heel goed door heeft wat hij van mij kan verwachten.

“Je bent toch niet bang voor honden?”

“Nee hoor, ik ben wel gewend dat mensen met honden langskomen. Hier aan zee.” 

Eigenlijk heb ik alleen een bloedhekel aan waakhonden, maar die worden natuurlijk nooit op zo’n plek gezellig door hun baasje uitgelaten. Of het beest naar eigen goeddunken mij als gezelschap heeft … Lees het volledige stuk

Diversiteit

Meisje, vrouw, anders (2019) van Bernardine Evaristo zal me nog lang heugen als een weergaloze caleidoscoop waarin vrouwen het volle pond krijgen en als ik van de vele personages een naam onthoud, zal het Penelope zijn. Die komt op het eind, als 80-jarige, tot een bijzondere ontdekking op grond van de volgende lijst:

Europa

Scandinavië 22%

Ierland 25%

Groot-Brittannië 17%

Europees-Joods 16%

Iberisch Schiereiland 3%

Finland/Noordwest-Rusland 2%

West-Europa 2%

Afrika

Ethiopië 4%

Zuid-Soedan 1%

Kenia 1%

Eritrea 1%

Soedan 1%

Egypte 1%

Nigeria 1%

Ivoorkust/Ghana 1%

Kameroen/Congo 1%

Centraal-Afrikaanse jagers-verzamelaars 1%

Ze had zich namelijk door haar dochter laten vertellen dat je door middel van een DNA-test meer te weten kon komen over je afstamming. Haar leven lang had ze zich Brits gevoeld, maar dat bleek  niet overeen te stemmen met wie ze echt was, volgens de wetenschap. Nota bene 13% Afrikaans!

De lijst heeft, vind ik, de zeggingskracht van … Lees het volledige stuk

R.I.P.

“Ik zou zo graag willen weten wanneer ik weer gewoon kan lopen.”

Het is woensdagmiddag, kort voor de kerst, op het buitenterras van haar huis, met uitzicht op de straat. De coördinator van het project die me heeft voorgesteld is vertrokken, de dochter moest terug naar haar werk en de hulp voor dag en nacht zit binnen.    

Vrijwilligers gezocht voor ouderen die verlegen zitten om persoonlijk contact… Sinds ik dat artikel las, een paar weken geleden in de Amigoe, is het snel gegaan. Een telefoongesprek, kennismaking met de leiding en andere vrijwilligers, kort daarna al het bericht over een match. Een vrouw van in de tachtig, slecht ter been, beginnende Alzheimer.  

Ze zit, een beetje voorover gebogen, in een diepe  leunstoel en heeft me verteld dat ze een half jaar geleden is gevallen en niet meer op kon staan. Ze is als de dood dat … Lees het volledige stuk

Met de billen bloot

Op 16 februari verspreidde het Openbaar lichaam Bonaire (OLB) een staatsiefoto van zes heren en een dame, coronabestendig neergezet op het smetteloos bordes van een   gemeentehuis stralend in de tropenzon, om de wereld te attenderen op ‘het zesde bestuursakkoordoverleg’. Tegelijk met een communiqué, dat diende als ‘voortgangsrapport’ waarover in een persconferentie vragen konden worden gesteld. 

Een memorabele dag, want al wat ook maar enigszins ‘politiek’ is pleegt zich op Bonaire af te spelen in achterkamertjes. Openbaarheid van bestuur wordt niet eens beleden, laat staan dat ernaar wordt gehandeld. En dat geldt evenzeer voor het OLB met zijn bestuurscollege onder leiding van gezaghebber Edison Rijna en diens 400 ambtenaren als voor de Rijksdienst Caribisch Nederland (RCN), waar tientallen takken en twijgen van de overzeese centrale overheid zich onledig houden en rijksvertegenwoordiger Jan Helmond de lakens uitdeelt.

Genoemd ‘bestuursakkoord’ werd in november 2018 door het OLB aangegaan met het Rijk voor een … Lees het volledige stuk

Roemloos ten onder

Na de bestseller Congo (2010) heeft David van Reybrouck met Revolusi opnieuw een sterk staaltje van speurzin en verbeeldingskracht ten beste gegeven. De bibliografie alleen al, met ruim 600 titels, tovert een hele bibliotheek te voorschijn en tel daar dan de interviews met ooggetuigen bij op, die een groot deel van het notenapparaat (1388) in beslag nemen. De vervlechting van die twee soorten bronnen heeft een meeslepend, verrassend, confronterend maar ook ontroerend verhaal opgeleverd over de grootste kolonie die het samenraapsel van Lage Landen aan de Noordzee, Nederland geheten, er ooit op na heeft gehouden.

De titel slaat op wat steeds meer historici de Indonesische revolutie zijn gaan noemen, naar analogie van de Franse, Russische en Chinese. Niet zo zeer vanwege de manier waarop ze zich heeft voltrokken als wel vanwege de grote invloed de ze heeft gehad op andere landen en volken waar het Europees kolonialisme nog hoogtij vierde. … Lees het volledige stuk

Angsten

Voordat je er zelf midden in zit, heb je eigenlijk geen idee wat het betekent: ouder worden. Je staat er niet bij stil, bent er eigenlijk bang voor, zet je er tegen af of schuift het voor je uit. Tot de eerste gebreken zich aandienen en je de indruk krijgt dat je lijf je vijand is geworden en je geest een blok aan het been. Maar als je het uiteindelijk goed onder ogen durft te zien, word je weldra beloond met nieuwe ideeën, gevoelens en vergezichten. Hoe het precies werkt weet ik niet, maar het heeft in ieder geval te maken met het loslaten van vooroordelen en automatismen. 

De laatste tijd schoot me herhaaldelijk een favoriete variant van mijn  moeder zaliger te binnen op de volkswijsheid dat mensen het meest lijden onder het leed dat ze vrezen. De aanleiding leek me duidelijk: de paniek en het kuddegedrag als … Lees het volledige stuk

Ecce homo

Tot voor kort kende niemand haar en hoewel ze het afgelopen jaar in Nederland in landelijke kranten de hemel in werd geprezen en prijkte op de longlist voor de Libris literatuurprijs, is het nog de vraag of ze werkelijk is doorgebroken. Ik bedoel de schrijver Anjet Daanje (1965) met haar roman De herinnerde soldaat, die me twee weken lang heeft beziggehouden. Een intellectuele en emotionele rollercoaster, spannend tot de laatste vier regels.  

Het was al raak toen ik het boek, na zijn lange transatlantische vlucht, zorgvuldig uitpakte. De soldaat op de voorkant: in vol ornaat en klaar voor de strijd, nog geen twintig, een helder gezicht met de zweem van een glimlach, tegen de achtergrond van donkere rookwolken en puinhopen van een verwoeste stad. De botsing tussen leven en dood in één oogopslag! Hoe vaak heb ik – later – dat beeld niet opnieuw tot me laten doordringen, wanneer … Lees het volledige stuk

Wakker worden

Hoe honderden, zo niet duizenden, ingrediënten van een schijnbaar doodgewone dag, kunnen ‘samenspannen’ om je een nachtelijke cocktail te bereiden van schoonheid en rust,   onverwachte extase, orgasme waar geen einde aan komt.

Het was de vroege ochtend direct na de verjaardag van mijn zoon. Enkele dagen vóór Kerst. Tijdens het ontbijt had ik via de app contact gezocht om hem te feliciteren en opperde hij nog de mogelijkheid dat de dag ook voor mij geluk in petto had.  

Met de zon half hoog en de wind, parallel aan de landingsbaan, stijf tegen ging het richting haven. De security guard die me begeleidde tot aan de loopplank en het hagelwitte bemanningslid van de Zr. Ms Groningen met de  groene nagellak dat afdaalde en niet te beroerd was om haar mailadres voor me op te schrijven. De afspraak in Bonaire Exclusief, bijgenaamd het makambapleintje, waar ik nog nooit was geweest … Lees het volledige stuk